Behbahan (Persian: بهبهان) is a city in the Khuzestan province, Iran. Behbahan had an estimated population of 96,836 in 2005. To the north of the city lie the ruins of the ancient city Arrajan, built during the Sassanian period, where important remnants from the Elamite era can be found.

The people of Behbahan (Behbahanis) speak a Persian dialect distinct to their group, as well as Luri, and may still use words of Khuzi origin, the language of the original inhabitants of Khuzestan. Behbahanis claim various lines of descent: from the ancient peoples of Arrajan, the nobility, the Prophet Muhammad, ancient Israelites, or the Lurs. The inhabitants of the suburban districts are primarily of Lur background. The majority of Behbahanis are remains of Arrajan (Arjan/Argan) after an earthquake destroyed a dam, which lead to the flooding of the city. People of Arrajan were originally Zoroastrian with a Jewish minority during the elamite period, and later on converted to Islam. The details of how or when they were forced to convert are unclear (see Encyclopedia Iranica, entry for Behbahan). According to the elderly of the city and the oral history, the current population of Behbahan consists of a mixture of at least 30% Jewish background, 60% zoroastrian background, and 10% others. They are all "officially" muslims, even those who still observe sabbath to be the holy day of the week.

اراجان و اورجان و عامه ايرانيان آنرا ارغان نامند و متنبي راء آنرا بتخفيف آورده است در اين بيت :

ارجان َ ايّتها الجيادُ فانه
عزمي الذي يَدع ُ الوشيج مکسّرا.

و قال ابوعلي : ارجان وزنه فَعّلان و لاتجعله افعلان لانک ان جعلت َ الهمزة زائدة جعلت الفاء والعين من موضع واحدو هذا لاينبغي ان يحمل علي شي لقلته اَلاتري انه لايجي منه الا حروف قليلة فان قلت َ اِن فعلان بناء نادر لم يجي في شي من کلامهم و افعلان قدجاء نحو انبجان و ارْوَنان قيل هذاالبناءُ و ان لم يجي في الابنية العربية فقد جاء في العجمي بکم اسماً ففعلان مثله اذا لم يُقَيّدْ بالالف والنون و لايُنکر ان يجي العجمي علي مالاتکون عليه امثلةُالعربي الاتري انه قدجاءَ فيه نحو سَراويل في ابنيةالاًّحاد و ابريسم و آجُرّ و لم يجي علي ذلک شي من ابنية کلام العرب فکذلک ارجان و يَدُلّک علي انه لايستقيم ان يُحْمَل َ علي افعلان ان سيبويه جعل اِمًّعة فَعًّلة و لم يجعله اِفعَلة بناء لم يجي في الصفات و ان کان قدجاءَ في الاسماء نحو اِشفَي و اِنفَحَة و اِبيَن و کذلک قال ابوعثمان في اِمّا في قولک امّا زيد فمنطلَق انک لو سميت َ بها لجعلتَها فعّلا و لم تجعلها اِفعَل لما ذکرنا و کذلک يکون علي قياس قول سيبوَيه و ابي عثمان الاِجاص والاجّانة و الاِجار فِعّالاً و لايکون اِفعالاً والهمزة فيها فاءالفعل وحکي ابوعثمان في همزة اِجّانة الفتح و الکسر و انشدني محمدبن السري :

اراد اللّه ان يُخزي بُجيراً
فسلّطني عليه بارّجان .

اصطخري گويد: ارّجان شهريست بزرگ و کثيرالخير و در آن نخيل و زيتون بسيار است و داراي ميوه هاي سردسيري و گرمسيري است و اين ناحيه برّي و بحري و سهلي و جبلي است ، آب آن فراوان ، مسافتش تا دريا يک روزه راه است و بين ارّجان و شيراز شصت فرسنگ است و بين آن و سوقالاهواز نيز شصت فرسنگ. و نخستين کسي که به روايت ايرانيان آنرا بنا کرد قباذبن فيروز پدر انوشروان عادل است ، آنگاه که سلطنت را از برادر خود جاماسب بازگرفت و با روميان غزو کرد و از دياربکر دو شهر ميّافارقين و آمد را فتح کرد و آن دو در تصرف روميان بود وي بفرمود تا شهر مزبور را در سرحد فارس و اهوازبنا کردند و آنرا «اَبَرقُباذ» ناميد و اين همانست که ارّجان خوانده ميشود و در آن شهر قباد اسراي دو شهر مذکور را ساکن گردانيد آن ناحيه را کوره اي کرد و روستاهائي از رامهرمز و کوره شاپور و کوره اردشيرخره و کوره اصفهان بدان ضميمه کرد. گويند در فتوح اسلام ذکر ارّجان آمده است و ياقوت گويد ندانم مُراد همين موضع است يا جز آن ، يا يکي از دو روايت غلط است وهم گويند بعض کوره ارجان متعلق به اصفهان بود و بعض آن متعلق به اصطخر و بعض آن متعلق به رامهرمز و درعهد اسلام مجموع آنها را کوره واحد کردند و آن از کُوَر فارس محسوب شد.

احمدبن محمدبن الفقيه گويد: حديث کرد مرا محمدبن احمد الاصبهاني که در ارّجان غاريست در کوهي که از آن آبي شبيه بعرق از سنگي بجوشد و ازآن مومياي سپيد نيکو گيرند و اين غار دري آهنين و نگهبانان دارد و آن در بسته است و بمهر سلطان ممهور است مگر در سال يک روز که قاضي و شيوخ بلد گرد آيند ودر حضرت ايشان آن در بگشايند و مردي ثقه عريان داخل شود و آنچه از موميا جمع شده گرد کند و آنرا در قاروره اي کند و وزن آن در حدود صد مثقال باشد پس بيرون آيد و در را ببندند و مهر کنند و مجموع موميا را نزدسلطان برند و خاصيت آن علاج هر گونه شکاف يا شکست استخوان است ، به کسي که استخوانش شکسته باشد بمقدار عدسي از آن بنوشانند، با نوشيدن اول استخوان منجبر شودو در وقت صلاح پذيرد. بشّاري و اصطخري گويند که اين غار در کوره دارابجرد است و ياقوت گويد من آنرا در جاي خود ياد کنم . از ارجان تا نوربندجان (نوبندگان ) شيراز بيست وشش فرسنگ است و بين آن دو شعب بوّان است که بکثرت درختان و نزهت موصوف است و جماعت بسيار از اهل علم به ارّجان منسوبند از جمله ابوسهل احمدبن سهل الارجاني و ابوعبداللّه محمدبن حسن الارجاني و ابوسعد احمدبن محمدبن ابي نصر الضرير الارجاني الجُلکي الاصبهاني و قاضي ابوبکر احمدبن محمدبن الحسين الارجاني الشاعر. (معجم البلدان ).

مولف مجمل التواريخ والقصص گويد: [ قباد ] بر سرحدّ پارس شهري بنا کرد «به از ايمدُکواد » نام کرد و آنست که اکنون ارغان خوانند، معني چنانست که از ايمد بهتر است - انتهي . و گويند قبر يکي از حواريين عيسي عليه السلام بدانجا است بنام ارجيان . (تاج العروس ماده ر ج ن ). مولف نزهةالقلوب گويد: شهر بزرگي بوده ، در استيلاء ملاحده خرابي تمام به اوراه يافته ، هوايش گرمسير عظيم است و آبش از رود طاب که از ميان آن ولايت ميگذرد. بر روي آن آب پلي است مکان نام آنست . حاصل و فواکه و مشموماتش زياده خوب بخصوص انار ملسش زياده تعريف دارد. در آن حدود قلاعي است چون قلعه طيفور و دز کلات و خرابي اين شهر از سکنه اين قلاع بوده است . مردم ارّجان مصلح و به خويشتن مشغولند.

مولف مرآت البلدان آرد: عقيده جغرافي دانان فرنگ اين است که ارّجان از شهرهاي معتبر فارس و نزديک خوزستان و دورش حصار محکمي است و هفت دروازه و مساجد زياد و بازاري معمور دارد. پلي در نزديکي شهر است که از بناهاي نامي محسوب شود. بندري در کنار درياي فارس دارد موسوم به مه رويان ، شايد که بندر ديلم حاليه باشد و بزعم بعضي ارّجان بهبهان است .

 و در ضميمه معجم البلدان آمده : بستاني در دائرةالمعارف گويد ارّجان شهريست بزرگ در آخر حد فارس از جهت خوزستان و آن بدست عثمان بن ابي العاص الثقفي و ابوموسي الاشعري بسال 23 ه' . ق. فتح شد و سپس عمادالدولةبن بويه الديلمي بسال 321 بر آن استيلا يافت و بهاءالدوله بسال 380 ه' . ق. بر آن مسلط شد و از آن شهر هزارهزار دينار وهشت هزار درهم بستد و سپس عبدالملک الرحيم بن ابي کاليجار الديلمي در اواسط مائه پنجم بر آن دست يافت .

مولف برهان قاطع گويد: اره جان با ثاني مشدد و جيم ، نام شهريست که مابين آن شهر و شيراز شصت فرسنگ راه است و آن را عوام اره غان خوانند با غين نقطه دار. در منتهي الارب آمده : رجّان کشدّاد، شهريست بفارس و يقال فيه ارّجان ايضا از آن شهر است احمد رجّاني بن حسن و احمد رجّاني بن ايّوب و عبداللّه رجّاني بن محمدبن شعيب و برادرش احمد رجّاني که محدث اند.

رجوع به معجم البلدان و ضميمه معجم البلدان ج 1 ص 213 و مجمل التواريخ والقصص ص 74 و 390 و عقدالفريد چ محمد سعيد العريان ج 2 ص 229 و تاريخ الحکماي قفطي ص 408 و فارسنامه ابن البلخي چ کمبريج ص 84، 115، 121، 148، 149، 150، 152، 162 و مرآت البلدان و حبيب السير ج 1 ص 351 و روضات الجنات ص 419 و قاموس الاعلام ترکي و رجوع به قبادخور و الجماهر بيروني ص 204 و رجوع به ارجاني شود.

هر شب با خیال خوش تو به خواب خواهم رفت

در آغوش گرم و بوسه های آتشین خورشیدت.

شهر من دلداده ای غمگین،

گرم دور و رویایی  

ز فرزندان کنون گم شده در جنگل انبوه فراموشی

در این سرزمین سبز مالایی.

شهر من چو پری نشسته بر ساحل

تا بر آغوش کشد مردان گریخته و بیمارش

و فریبد با چشمهای پرشرر و هوسبارش.

مردمان به دور مانده در غربت

در اندیشه هر شب که چیست عاقبت ... زندگی ... هوس و این دل غافل؟

هر شب به رویای مردان شهر من

زنان دگر سان و زیبایند،

هوسبار و عشقهاشان آتشین.

هر شب به رویای زنان به غربت رفته آن شهر

با مردان سپیدرو و درشت چشم و ملتهب از خواهش

همبسترند و میان بازوان زورآوردشان

عاشقانه ناله های دوری از عشق سرزمین خود را می خوانند.

شب گذشته ولی کنون در شهر پرعطش من

هنوز مردان و زنان در بسترند

اشک می ریزند برای من ... تو و ما که با این صبح آمده از راه

رویای شبانه مان باز هم رنگ می بازد

و آمدن روزی در این جنگل و سحرگه بوسه های شهر مرا میخواند.

Ashkan

Kuala Lumpur

April.27.2008

پس با جمع بندی فرضیات قبلی میتوان گفت که رسم و آئین قداست و تابوگونه روز  شنبه در شهر ارجان رواج داشته که بعد از ویرانی آن برجای ماندگان آنها یعنی بهبهانیها تداوم دهنده این رسم بوده اند. رسم و آئینی که منشاء آن از دین یهودیت بوده و در ارجان به عنوان دین و مذهب اصلی مردم شهر قبل از ورود اسلام و حتی در پاره ای از دوره های با آزادی سیاسی اجتماعی رواج داشته است.

جمع بندی و نتیجه گیری

این بررسی به روش تاریخی هرمنوتیک و با توجه به اسناد و مدارک موجود و کتابهای برجای مانده تاریخی و کتب جدید به مطالعه و بررسی دلایل اجتماعی تاریخی قداست نحوست گونه روز شنبه در فضای شهری منطقه ای ارجان قدیم و بهبهان پرداخته است. ابتدا به حوزه مفهومی شناختی آن روز در ساختار فرهنگی اجتماعی دولت شهر ارجان قدیم و بهبهان امروز پرداخته و به معذفی این روز در روند زمانی خود پرداخته است. سپس به بیان فرضیات علمی در جهت آزمون علمی نگرشهای تارخی مفهومی تابو بودن این روز در ارجان و بهبهان اشاره شد. همچنین در این مقاله به کشف و بیان شش حوزه مردمی اجتماعی و جامعه اثرگذار و اثرپذیر بر و از جامعه ارجان به نامهای شمال و شرق لری، شرق پارسی، غرب عربی، جنوب بندری، شمال و غرب دولت شهری غیرعربی مثل شوشتر و دزفول، اقلیت مذهبی قومی صابئین اشاره شد.

فرضیات هفتگانه بررسی ومرد مطالعه قرار گرفته و نتایج زیر بطور خلاصه بدست آمد:

1.       ارتباطی بین دین و مذهب فعلی مردم بهبهان و نحوست و تابو بودن روز شنبه وجود ندارد.

2.       تابو بودن روز شنبه فقط اختصاص به اجتماع شهری ارجان و بهبهان داشته است.

3.       بجز دو اجتماع 2 و 5(غرب و شمال غیر عربی و اقلیت مذهبی قومی صابئین) فرضیه سوم در مورد سایر اجتماعات همسایه ارجان رد میشود. یعنی قداست روز شنبه همراه با جلوه ای از نحوست در اجتماع آنها، رواج نداشته است. در مورد دو اجتماع استثناء شده بالا بیان شد که بایستی بررسی جداگانه صورت پذیرد.

4.       در فرضیه چهارم آورده بودیم که این نحوست شامل روزهای دیگر هفته هم میشود؛ مطالعه ساده مردمشناختی و اتنوگرافی ساده ای از رسوم مردم ارجان و بهبهان رد این فرضیه را نشان داد.

5.       با یک مطالعه اولیه مردم شناختی آداب و رسوم فعلی مردم بهبهان که برجای مانده از اجتماع کهن ارجان نیز هست فرضیه پنجم نیز تائید شد که موضوع اعمال مورد نحوست قرار گرفته و تابو شده شمال کارهایی است که از آن با عنوان کارهای سپید در این مقاله از آن نام برده شده است.

6.       تابو بودن روز شنبه در ارجان و بهبهان ریشه در تاریخ اجتماعی داشته ولی اکنون مردم بهبهان برجای مانده از آن مردمان و جامعه یعنی ارجان هستند.

7.       در فرضیه هفتم به این نتیجه رسیدیم که این آئین و رسم ریشه تاریخی در مذهبی داشته که در بین مردم ارجان و بهبهان زمانی رواج داشته است ولی در این زمان پیروی ندارد و لی برخی از رسوم آن برجای مانده است.

8.       این نحوست ریشه در اجتماع شهری ارجان کهن داشته که مردم و جامعه شهری بهبهان امروز بازمانده آنها هستند.

در این مقاله بر نکاتی جنبی نیز اشاره شد که اولا بطور قطع مردم بهبهان امروز برجایماندگان اصلی زلزله ارجان بوده که کیشی یهودی داشته ولی امروز به مرور زمان و با فشارهای سیاسی اجتماعی دولتهای مرکزی و همسایگان به تدریج به کیش اسلام و بعدها به مذهب تشیع گرویده اند و ثانیا این امکان نیز وجود دارد که بویژه در دوره های خاصی مثل نفوذ عظیم دین زرتشتی و حکومتی شدن این دین در دوره امپراتوری ساسانی و حضور مذهب تشیع با نفوذ سیاسی نظامی صفویان در اعصار بعد به مناطق دیگری در نواحی ایران یا خارج از آن کوچ کرده باشند؛ رویه ای که هم اکنون نیز در بین هموطنان یهودی شیوع فراوان دارد.

این عنوان شاید غلط انداز باشه ولی واقعیت داره. آره مواظب خودتون باشین. فکر نکنین که دچار توهم گزند و آسیب یا پارانویا گرفتیم. آخه امروز مثه هر هفته مشغول چک کردن بازدیدکنندگان از بلاگمون بودیم از طریق سایت Sitmeter.com  که یه منطقه جغرافیایی و فرد یا افراد بازدید کننده جالب بود برامون. مشخصات اون همونطور که این موتور جستجو به ما داد به قرار مکان یابی زیر (به ادامه مطلب یه سر بزن.) است.  انگار گروهی به اسم Al Sabah Universal Group  مربوط به Armed Forces Europe, Middle East, & Canada هستن که در USA و شهری به اسم APO حالا چقدر این اطلاعات درسته خدا میدونه ....اگه باور نمی کنین ما چند مثال از بازدیدکننده های دیگه میزنیم ببینید درست میگیم یا نه ؟ بلاگ مادام نسترن به اسم پرنده آزاد در آذربایجان شرقی و موقعیت جغرافیایی ایشون هم  با طول و عرضِ Lat/Long: 37.4269,478175 در شهری به اسم سبز(شهر جدیدیه ما نمی دونیم؟!!؟)  از ویندوز XP با اکسپلورر اینترنت ورژن 6.0 :1.3 و ISP  شما هم اندیشه سبز خاور نام داره که تاریخ 28 آوریل 2008 از ساعت 12:13:16 تا Apr 28 2008 12:17:23 pm  به مدت 4 دقیقه و 7 ثانیه از بلاگ ما دیدن کردین.

همین طور بلاگ فریاد بهبهان در شهر بهبهان با موقعیت جغرافیایی طول و عرضِ 30.5983, 50.245: Lat/Long قرار داره که باید موقعیت جغرافیایی ارجان باشه. IP شما شرکت ارجان نت بهبهان و ویندوز XP با Internet Explorer 6.0 با تشکر فراوان از شما فریاد بهبهان که 38 دقیقه و 7 ثانیه از May 10 2008 8:17:47 pm تا ساعت May 10 2008 8:55:54 pm از بلاگ ما با واسطه سایت Behbahanweb.com  دیدن کردین. البته بعضی هم بودن که بی نام و نشون اومدن و رفتن مثه www.behniaz.com  که نه مکانش معلوم بود و نه موقعیت جغرافیایی شون ولی از شرکت IP : 64.62.138.# (Hawkridge Tech)   و ISP  از Hurricane Electric خدمات داشتن. ولی بعضی ها هم اصلا هیچ مشخصه رو Sitemeter.com ازشون ثبت نکرده بجز اینکه در موقعیت زمانی  Time Zone: UTC+7:00  هستن و به نظر یه جایی حوالی بانکوک/جاکارتا/ کراسنویارسک روسیه میشه!!؟؟؟ میتونین تو تایم Zone کامپیوتر خودتون هم چک کنین که TZ:+7:00  کجاست؟ عجیبه؟؟!! و 5 بارهم ما رو مورد عنایت قرار دادن و رفتن!!!؟؟؟

شنیده بودم که بعضی از سازمانهای جاسوسی اطلاعاتی سرک میکشن تو بلاگهای فردی خصوصی ولی حالا اینها جالبن . شرکت جهانی الصباح گروپ در ایالات متحده حالا مال القاعده است یا رد گم کنی مال CIA  - موساد شاید هم وزارت اطلاعات ایران(واواک)؟؟؟ خدا میدونه!! شاید هم یه شرکت تجاری خصوصیه و همه این حرفا الکی باشه....؟؟!! باز هم خدا می دونه... شهر APO کجا میشه و نیروهای نظامی  Armed Forces Europe, Middle East, & Canada کارشون چیه این رو هم خدا میدونه!!! از مادام نسترن و مستر فریاد بهبهان عذر میخوام و ازشون می خوام اگه این مطالب درسته ما را تا حدودی به موتور جستجوی Site meter  مطمئن کنن. حالا اینها هر چی میخواد باشه ولی شرط احتیاط بجای خود باقی است و بایستی مراقب بود. آخه از قدیم گفتن:  بچه ها مواظب باشید....!!